Wywiad, anamneza, przesiew, MSE: słowniczek początkującego diagnosty
Na zajęciach padają terminy, których nikt nie tłumaczy, bo „przecież wszyscy wiedzą": anamneza, przesiew, MSE, konceptualizacja. Ten słowniczek wyjaśnia je po ludzku i pokazuje, jak łączą się w całość - od pierwszego pytania do opisu przypadku. Do każdego pojęcia znajdziesz osobny wpis, który rozwija temat.
Wywiad diagnostyczny
Rozmowa, w której zbierasz informacje potrzebne do zrozumienia sytuacji pacjenta: co się dzieje, od kiedy, w jakim kontekście, z jakimi skutkami. To nie przesłuchanie ani ankieta - to prowadzona rozmowa z celem i strukturą: otwarcie, główne obszary, pogłębianie, domknięcie. Wywiad jest fundamentem całej diagnozy; wszystkie inne narzędzia go uzupełniają, żadne nie zastępuje.
Anamneza
Starsze, medyczne określenie na zbieranie historii - „wywiad chorobowy". W psychologii używane wymiennie z „wywiadem", czasem w węższym sensie: część rozmowy dotycząca przeszłości (historia trudności, leczenia, dzieciństwa i drogi życiowej). Gdy usłyszysz „zebrać anamnezę" - chodzi po prostu o rzetelną historię, najlepiej ułożoną na osi czasu.
Badanie stanu psychicznego (MSE)
Ustrukturyzowany opis tego, jak pacjent funkcjonuje TU I TERAZ, w trakcie kontaktu: wygląd, zachowanie, nastrój i afekt, mowa, tok myślenia, wgląd. Różnica względem wywiadu: wywiad to to, co pacjent OPOWIADA; MSE to to, co Ty OBSERWUJESZ. Pełny przewodnik z przykładami opisu znajdziesz we wpisie o badaniu stanu psychicznego.
Przesiew i kwestionariusz przesiewowy
Przesiew (screening) to szybkie sito: krótkie narzędzie, które wskazuje, czy dany obszar wymaga pogłębienia - nie stawia diagnozy. Kwestionariusz przesiewowy (np. PHQ‑9 dla nastroju) to lista pytań z punktacją; wynik to sygnał, nie wyrok. O tym, czym są te narzędzia i jak rozmawiać o nich z pacjentem, piszemy w przeglądzie kwestionariuszy.
Hipoteza diagnostyczna
Robocze przypuszczenie: „to może być X - sprawdźmy". Dobre hipotezy powstają już w trakcie rozmowy i są testowane pytaniami - także takimi, które mogłyby je obalić. Hipoteza to nie diagnoza: diagnoza wymaga pełnej oceny klinicznej, a u studenta pozostaje ćwiczeniem umysłu, nie rozstrzygnięciem.
Konceptualizacja przypadku
Piętro wyżej niż hipoteza: spójny model wyjaśniający, skąd problem się wziął, dlaczego teraz i co go podtrzymuje. Popularna rama to model 4P (czynniki predysponujące, wyzwalające, podtrzymujące, chroniące) - rozpisany krok po kroku we wpisie o konceptualizacji.
Superwizja
Regularna rozmowa z bardziej doświadczoną osobą o Twojej pracy: przypadkach, wątpliwościach, własnych emocjach w rozmowach. To nie kontrola ani ocena - to podstawowe narzędzie rozwoju i higieny zawodu, dostępne już na studiach.
Jak przećwiczyć to w MindCase
Pojęcia najlepiej układają się w praktyce: w MindCase prowadzisz wywiad z pacjentem AI, obserwujesz jego stan (MSE), zlecasz kwestionariusz przesiewowy przyciskiem „Wykonaj test", stawiasz hipotezę na koniec sesji i dostajesz informację zwrotną. Jedna rozmowa treningowa spina cały słowniczek w działanie - a każde pojęcie możesz potem pogłębić wpisem z listy powyżej.
Przećwicz to w praktyce
W MindCase rozmawiasz z pacjentami AI o spójnych historiach, a po każdej sesji dostajesz raport sześciu kompetencji - w tym tych opisanych wyżej.
Zobacz, jak działa MindCaseWięcej takich tekstów?
Raz na jakiś czas wysyłamy nowe artykuły z bazy wiedzy i informacje o nowościach. Zero spamu.
Czytaj dalej
Praktyki z psychologii: jak znaleźć miejsce, czego się spodziewać i jak się przygotować
Pierwszy rok psychologii: jak się uczyć, żeby teoria nie zabiła praktyki
Stres przed pierwszą rozmową z pacjentem: praktyczne sposoby
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje kształcenia akademickiego, superwizji ani literatury przedmiotu. Nie stanowi porady psychologicznej ani medycznej.