PHQ-15 - kwestionariusz objawów somatycznych w przesiewie somatyzacji

Co to za narzędzie

PHQ-15 to samoopisowy kwestionariusz z rodziny narzędzi PHQ (Patient Health Questionnaire). Składa się z 15 pozycji dotyczących dolegliwości cielesnych; osoba badana ocenia, jak bardzo dokuczały jej one w ciągu ostatnich 4 tygodni, na trzystopniowej skali od 0 do 2. Wypełnienie zajmuje zwykle kilka minut, a wynik daje szybki obraz tego, jak mocno ciało „dochodzi do głosu”.

Co wskazuje

Kwestionariusz mierzy ogólne nasilenie objawów somatycznych. Pozycje dotyczą - ujmując rzecz ogólnie - różnych rodzajów bólu, zawrotów głowy, kołatania serca, dolegliwości żołądkowo-jelitowych, zmęczenia i problemów ze snem. Im wyższy wynik łączny, tym większe obciążenie dolegliwościami. PHQ-15 pomaga dostrzec somatyzację, czyli sytuację, w której napięcie psychiczne wyraża się przez ciało, oraz objawy bez uchwytnej przyczyny medycznej.

Jak popularne i gdzie się je stosuje

To jedno z częściej wykorzystywanych narzędzi przesiewowych w obszarze objawów somatycznych. Bywa stosowane w podstawowej opiece zdrowotnej, w badaniach naukowych i w praktyce psychologicznej - wszędzie tam, gdzie trzeba szybko oszacować, jak duży udział w obrazie problemu mają dolegliwości cielesne.

Kiedy się sprawdza (a kiedy nie)

PHQ-15 dobrze działa jako pomiar nasilenia objawów i punkt wyjścia do rozmowy o ciele w wywiadzie; nadaje się też do monitorowania zmian w czasie. Nie rozstrzyga natomiast, czy dolegliwości mają przyczynę medyczną - tego żaden kwestionariusz nie oceni, dlatego konsultacja lekarska pozostaje niezbędnym elementem układanki. Nie zastępuje też pełnego wywiadu, podobnie jak inne narzędzia przesiewowe.

Jak przećwiczyć to w MindCase

Podczas treningu wywiadu w MindCase możesz zlecić pacjentowi prowadzonemu przez AI wypełnienie PHQ-15 przyciskiem „Wykonaj test” - uzupełniony arkusz pojawia się bezpośrednio w rozmowie. Arkusz celowo nie pokazuje sumy punktów: policzenie wyniku i jego interpretacja to zadanie osoby ćwiczącej, dokładnie tak jak później w gabinecie. Na koniec najważniejsze: wynik przesiewowy to sygnał, a nie diagnoza - rozstrzyga ocena kliniczna.